Ποντιακό Λεξικό · Άρθρα
Μάθε ποντιακά στο χωρίον
Δεκαεπτά στάσεις από τη θάλασσα ως τη Σουμελά, πέντε λέξεις τη φορά, λίγα λεπτά τη μέρα. Ένα δωρεάν μάθημα χτισμένο πάνω στο λεξικό.
Το λεξικό σού λέει τι σημαίνει μια λέξη. Δεν σε βοηθά να τη θυμάσαι. Γι' αυτό φτιάξαμε το Μάθε, ένα δωρεάν μάθημα ποντιακών, χτισμένο πάνω στο ίδιο το λεξικό. Δουλεύει στο κινητό και στον υπολογιστή.
Από τη θάλασσα ως τη Σουμελά
Το μάθημα είναι ένα ταξίδι. Ανεβαίνεις στο καΐκι στη Σινώπη, πλέεις κατά μήκος της ακτής ως την Τραπεζούντα και από εκεί ο δρόμος ανεβαίνει στα βουνά. Κάθε στάση είναι ένα θέμα: Ντ' έφτας; για τους χαιρετισμούς, Καλομάνα για την οικογένεια, Οσπίτι για το σπίτι, Ψωμίν για την κουζίνα, Κιφάλ για το σώμα, Οσήμερον για τις μέρες, τους μήνες και τις εποχές, Δουλία για τη δουλειά και το χρήμα, Ποίσον για τα ρήματα, Ζα για τα ζώα και το χωράφι, Μουχαπέτ' για τη λύρα, τον χορό και το τραγούδι, Σεβντάν για την αγάπη και τη λαχτάρα, Δέβα χαθ' για τις κατάρες με αγάπη, Γνωμικά για τις παροιμίες, Εγκλησία για τις γιορτές, τους γάμους και τα έθιμα, Ραχίν για το βουνό και τη φύση και Παρχάρ για το θερινό βοσκοτόπι. Το τέλος του δρόμου είναι η Σουμελά, με τις λέξεις της πίστης και των γιορτών. Τελειώνεις ένα μάθημα και ανοίγει η επόμενη στάση.
Πέντε λέξεις τη φορά
Κάθε μάθημα έχει πέντε λέξεις και θέλει λίγα λεπτά. Πρώτα βλέπεις τη λέξη σε κάρτα, με τη σημασία της, το πού λέγεται και την πηγή της. Μετά η Καλομάνα σού μιλά στα ποντιακά και διαλέγεις τι σου λέει. Ακολουθούν ερωτήσεις σημασίας και αντιστοιχίσεις, και στη στάση των παροιμιών, παροιμίες με την εξήγηση της πηγής τους.
Οι λέξεις ξαναγυρίζουν
Ό,τι μαθαίνεις ξαναέρχεται. Κάθε λέξη επιστρέφει για επανάληψη μετά από μία, τρεις, επτά, δεκαέξι και τριάντα πέντε μέρες, όσο την απαντάς σωστά. Αν τη χάσεις, κατεβαίνει ένα σκαλί και ξαναέρχεται πιο σύντομα.
Τσιριχτά, χασ̌λούκ' και αστέρια
Κάθε σωστή απάντηση σού φέρνει τσιριχτά ζεστά από την Καλομάνα, και ο στόχος της μέρας είναι είκοσι. Όταν τελειώνεις ένα μάθημα, όταν πιάνεις τον στόχο της μέρας και όταν κλείνεις μια εβδομάδα στη σειρά, η Καλομάνα σού βάζει χασ̌λούκ', παράδες, στην τσέπη. Αν μπαίνεις κάθε μέρα, το σερί μεγαλώνει, και κάθε στάση μαζεύει έως τρία αστέρια. Στο τέλος κάθε μαθήματος μπορείς να μοιραστείς πόσες λέξεις έμαθες.
Χωρίς λογαριασμό, χωρίς επινοήσεις
Δεν χρειάζεται εγγραφή. Η πρόοδός σου μένει στη συσκευή σου. Κάθε λέξη στο Μάθε έρχεται από το λεξικό, με την πηγή της, και δεν φτιάχνουμε ποντιακές προτάσεις που δεν έχει καταγράψει κανείς.
The dictionary tells you what a word means. It does not help you remember it. So we built Μάθε, a free Pontic course built on the dictionary itself. It works on your phone and on your computer.
From the sea to Soumela
The course is a journey. You board the boat at Sinope, sail along the coast to Trebizond, and from there the road climbs into the mountains. Each stop is a theme: Ντ' έφτας; for greetings, Καλομάνα for family, Οσπίτι for the house, Ψωμίν for the kitchen, Κιφάλ for the body, Οσήμερον for days, months and seasons, Δουλία for work and money, Ποίσον for verbs, Ζα for animals and the field, Μουχαπέτ' for the lyra, dance and song, Σεβντάν for love and longing, Δέβα χαθ' for curses said with love, Γνωμικά for proverbs, Εγκλησία for feasts, weddings and customs, Ραχίν for the mountain and nature, and Παρχάρ for the summer pasture. The end of the road is Σουμελά, with the words of faith and the feasts. Finish a lesson and the next stop opens.
Five words at a time
Each lesson has five words and takes a few minutes. First you see the word on a card, with its meaning, where it is said and its source. Then Καλομάνα speaks to you in Pontic and you choose what she is saying. Meaning questions and matching pairs follow, and at the proverbs stop, proverbs with the explanation their source gives.
The words come back
What you learn comes back. Each word returns for review after one, three, seven, sixteen and thirty five days, as long as you keep getting it right. Miss it and it drops a step and comes back sooner.
Tsirichta, pocket money and stars
Every right answer earns you warm τσιριχτά from Καλομάνα, and the daily goal is twenty. When you finish a lesson, reach the daily goal or complete a week in a row, Καλομάνα slips χασ̌λούκ', pocket money, into your pocket. Come back every day and your streak grows, and each stop collects up to three stars. At the end of each lesson you can share how many words you have learnt.
No account, nothing made up
There is no sign up. Your progress stays on your device. Every word in Μάθε comes from the dictionary, with its source, and we do not invent Pontic sentences nobody recorded.
Ακολούθησε το Ποντιακό Λεξικό στο Facebook και στο Instagram για μια ποντιακή λέξη κάθε μέρα.
Facebook@pontiakolexikoInstagram@pontiakolexiko